Στρέψη στομάχου

Η γαστρική διάταση–στροφή (GDV) αποτελεί οξεία, ταχέως εξελισσόμενη και απειλητική για τη ζωή κατάσταση στους σκύλους, η οποία απαιτεί άμεση κτηνιατρική αντιμετώπιση. Η αιτιολογία της είναι πολυπαραγοντική, αλλά συχνά σχετίζεται με την ταχεία κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων τροφής. Η συσσώρευση τροφής και αερίων προκαλεί έντονη διάταση του στομάχου, με σοβαρές συνέπειες όπως:

• παρεμπόδιση της φλεβικής επαναφοράς προς την καρδιά
• μειωμένη αιμάτωση του γαστρικού τοιχώματος
• ρήξη του στομάχου
• πίεση στο διάφραγμα, που περιορίζει την έκπτυξη των πνευμόνων και διαταράσσει την αναπνοή

Σε πολλές περιπτώσεις, το διατεταμένο στομάχι περιστρέφεται γύρω από τον άξονά του (γαστρική στροφή), διακόπτοντας την αιμάτωση του στομάχου και του σπλήνα. Καθώς η κατάσταση επιδεινώνεται, εμφανίζονται σοβαρές συστηματικές επιπλοκές.

Η μείωση της καρδιακής παροχής και της αναπνευστικής ικανότητας οδηγεί σε ανεπαρκή οξυγόνωση των ιστών (υποξία), προκαλώντας βλάβη ή νέκρωση σε ζωτικά όργανα όπως το ήπαρ και οι νεφροί.
Οι καρδιακές αρρυθμίες είναι συχνές λόγω υποξίας.
Ολόκληρος ο γαστρεντερικός βλεννογόνος κινδυνεύει από ισχαιμία και αποκόλληση.
Η απώλεια της εντερικής ακεραιότητας μπορεί να επιτρέψει τη διέλευση βακτηρίων στο αίμα, οδηγώντας σε βακτηριαιμία και σήψη.

Μελέτες έχουν δείξει ότι η GDV εμφανίζεται συχνότερα σε σκύλους που:

• έχουν βαθύ και στενό θώρακα
• σιτίζονται με ένα μεγάλο γεύμα ημερησίως
• είναι μεγαλύτερης ηλικίας
• έχουν συγγενείς με ιστορικό GDV

Πρόσθετοι προδιαθεσικοί παράγοντες περιλαμβάνουν ανυψωμένη σίτιση, προηγούμενη σπληνεκτομή, μεγάλο ή γιγαντόσωμο μέγεθος και στρες. Μελέτη του 2006 ανέδειξε αυξημένο κίνδυνο σε σκύλους που τρέφονται με ξηρά τροφή όπου έλαια ή λίπη αναγράφονται στα πρώτα τέσσερα συστατικά.

Η πάθηση έχει αναφερθεί σχεδόν σε όλες τις φυλές, με συχνότερη εμφάνιση σε Great Dane, Weimaraner, Saint Bernard, Irish Setter και Gordon Setter.

Τα αρχικά συμπτώματα σχετίζονται κυρίως με κοιλιακό άλγος και περιλαμβάνουν:

• ανησυχία ή επανειλημμένο κοίταγμα προς την κοιλιά
• τέντωμα του σώματος
• υπερβολική σιελόρροια
• διάταση της κοιλιάς
• άκαρπες τάσεις για έμετο

Καθώς η νόσος εξελίσσεται, ο σκύλος μπορεί να λαχανιάζει, να εμφανίζει έντονο φούσκωμα, αδυναμία, κατάρρευση ή ακινησία. Κατά την κλινική εξέταση διαπιστώνονται ταχυκαρδία, ταχύπνοια, ασθενής σφυγμός, παρατεταμένος χρόνος τριχοειδικής επαναπλήρωσης και εμφανής κοιλιακή διάταση.

Η εμφάνιση αυτών των σημείων απαιτεί άμεση κτηνιατρική εκτίμηση. Η χειρουργική επέμβαση είναι απαραίτητη μόλις τεθεί η διάγνωση, ενώ η έγκαιρη παρέμβαση μειώνει σημαντικά τη θνησιμότητα.

Η αρχική διερεύνηση περιλαμβάνει:

• γενική αίματος
• βιοχημικό έλεγχο και ηλεκτρολύτες
• γενική ούρων

Οι εξετάσεις αυτές αξιολογούν τις μεταβολικές διαταραχές και αποκλείουν άλλες παθήσεις με παρόμοια συμπτωματολογία.
Οι ακτινογραφίες κοιλίας είναι καθοριστικές για την επιβεβαίωση της διάγνωσης.
Ηλεκτροκαρδιογράφημα χρησιμοποιείται για τον έλεγχο αρρυθμιών, ενώ ανάλυση αερίων αίματος εκτιμά τη σοβαρότητα της αναπνευστικής διαταραχής.

Λόγω της αιμοδυναμικής αστάθειας, απαιτείται προεγχειρητική σταθεροποίηση με ενδοφλέβια υγρά και οξυγονοθεραπεία. Σε περιπτώσεις αιμορραγίας από βλάβη σπληνικών αγγείων, μπορεί να χρειαστεί μετάγγιση αίματος.

Η αποσυμπίεση του στομάχου πραγματοποιείται άμεσα με ρινογαστρικό σωλήνα ή, εάν αυτό δεν είναι εφικτό, με διαδερμική παρακέντηση.

Η οριστική θεραπεία είναι χειρουργική και περιλαμβάνει:

• διερεύνηση της κοιλιακής χώρας
• αποστροφή του στομάχου
• εκτίμηση βιωσιμότητας στομάχου, σπλήνα και λοιπών οργάνων

Εάν απαιτείται, πραγματοποιείται μερική γαστρεκτομή ή σπληνεκτομή. Το στομάχι καθηλώνεται μόνιμα στο κοιλιακό τοίχωμα με γαστροπηξία, ώστε να προληφθεί μελλοντική στροφή.

Πιθανές επιπλοκές περιλαμβάνουν υπόταση, αιμορραγία, λοίμωξη, διάσπαση ραμμάτων, αρρυθμίες, καταπληξία και θάνατο. Οι περισσότεροι ασθενείς νοσηλεύονται για αρκετές ημέρες με εντατική παρακολούθηση, συμπεριλαμβανομένου καρδιολογικού ελέγχου.

Οι παροδικές αρρυθμίες είναι συχνές και συνήθως αυτοϊώνται. Σοβαρές επιπλοκές μπορεί να προκύψουν από βλάβη επαναιμάτωσης, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε οξεία νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια. Η παρατεταμένη καταπληξία αυξάνει τη θνησιμότητα.

Η συνολική θνησιμότητα της GDV εκτιμάται περίπου στο 15%, με αυξημένο κίνδυνο σε ζώα με καθυστερημένη προσέλευση, προεγχειρητικές αρρυθμίες ή ανάγκη εκτεταμένων χειρουργικών επεμβάσεων.

Μακροπρόθεσμα, συνιστάται σίτιση με μικρά και συχνά γεύματα και περιορισμός δραστηριότητας κατά την ανάρρωση. Η γαστροπηξία δεν αποτρέπει τη διάταση, αλλά προλαμβάνει τη θανατηφόρα στροφή. Για τον λόγο αυτό, προφυλακτική γαστροπηξία προτείνεται ευρέως σε φυλές υψηλού κινδύνου και μπορεί να πραγματοποιηθεί ταυτόχρονα με επεμβάσεις στείρωσης, ακόμη και με ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές.