Υστερεκτομή

Χάρη στις πρόσφατες εξελίξεις στην κτηνιατρική, υπάρχουν πλέον περισσότερες επιλογές όταν έρθει η ώρα για τη στείρωση (“spay”). Η επέμβαση μπορεί να γίνει με κλασική ανοικτή χειρουργική ή με ελάχιστα επεμβατική λαπαροσκόπηση. Η στείρωση μπορεί να είναι ωοθηκυστερεκτομή (αφαίρεση ωοθηκών και μήτρας) ή ωοθηκεκτομή (αφαίρεση μόνο των ωοθηκών). Όλες οι μέθοδοι γίνονται με γενική αναισθησία. Πολλοί κτηνίατροι πρωτοβάθμιας φροντίδας προτείνουν τη στείρωση περίπου στους 6 μήνες, αλλά μπορεί να γίνει σχεδόν σε οποιαδήποτε ηλικία, είτε προληπτικά είτε ως θεραπεία για νόσημα του γεννητικού συστήματος.

Λόγοι υπέρ της στείρωσης:

• Σημαντική μείωση της πιθανότητας νεοπλασίας μαστού
• Αναφέρεται ότι είναι περίπου 200 φορές λιγότερο πιθανή αν η ωοθηκυστερεκτομή γίνει πριν από τον πρώτο οίστρο
• Μηδενισμός του κινδύνου πυομήτρας (λοίμωξη/πύον στη μήτρα)
• Κατάργηση των συμπεριφορών οίστρου και της σχετικής αιμορραγίας
• Πρόληψη ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης και μείωση κινδύνων δυστοκίας (δύσκολος τοκετός)

Τα περισσότερα νεαρά και υγιή ζώα που στειρώνονται προληπτικά δεν εμφανίζουν κανένα σύμπτωμα πριν την επέμβαση. Αν υπάρχει υποκείμενη πάθηση (π.χ. πυομήτρα, δυστοκία, καρκίνος ωοθηκών ή μήτρας), τότε τα συμπτώματα σχετίζονται με αυτήν.

Για μια ρουτίνας ωοθηκυστερεκτομή/ωοθηκεκτομή, συνήθως περιλαμβάνονται:

• Πλήρης κλινική εξέταση
• Σε μεγαλύτερης ηλικίας σκύλους: CBC, βιοχημικός έλεγχος και ούρα
• Σε υποψία πυομήτρας ή δυστοκίας: ακτινογραφίες κοιλίας και πιθανόν υπερηχογράφημα

Λαπαροσκοπική στείρωση

Οι τεχνικές διαφέρουν, αλλά συνήθως γίνονται 2–3 μικρές τομές (συχνά < 2,5 εκ.) για την κάμερα και τα εργαλεία. Η κοιλιά διατείνεται με διοξείδιο του άνθρακα ώστε να υπάρχει χώρος εργασίας. Με την κάμερα ο χειρουργός βλέπει την αναπαραγωγική οδό, την χειρίζεται με εργαλεία, και απολινώνει/σφραγίζει τα αγγεία με clips, ράμματα ή συσκευή σύγκλεισης αγγείων. Μπορεί να γίνει είτε ωοθηκεκτομή είτε ωοθηκυστερεκτομή και στο τέλος κλείνονται τα σημεία εισόδου.

Ανοικτή στείρωση

Η τομή γίνεται συνήθως στη μέση γραμμή της κοιλιάς, αν και κάποιες φορές επιλέγεται πλάγια (flank) προσπέλαση. Το μήκος της τομής εξαρτάται από το μέγεθος του ζώου και άλλους παράγοντες. Οι ωοθήκες και/ή η μήτρα εξωτερικεύονται, τα αγγεία απολινώνονται, αφαιρείται ο ιστός και η κοιλιά κλείνεται κατά στρώματα (κοιλιακό τοίχωμα, υποδόριο, δέρμα).

Ωοθηκυστερεκτομή vs ωοθηκεκτομή

Η ωοθηκυστερεκτομή ήταν για χρόνια η πιο συχνή μέθοδος στείρωσης στις ΗΠΑ. Περιγράφεται ότι πιο πρόσφατη βιβλιογραφία δεν δείχνει μακροπρόθεσμη διαφορά στο αποτέλεσμα ανάμεσα σε ωοθηκεκτομή και ωοθηκυστερεκτομή, οπότε συχνά θεωρούνται πρακτικά ισοδύναμες επιλογές.

Συνήθεις οδηγίες μετά την επέμβαση:

• Ήρεμη παραμονή στο σπίτι, χωρίς τρέξιμο/άλματα/έντονο παιχνίδι για περίπου 2 εβδομάδες
• Παυσίπονα για λίγες ημέρες
• Κολάρο Ελισάβετ (E-collar) αν χρειάζεται για να μη γλείφει την τομή
• Σε πυομήτρα ή άλλα νοσήματα μπορεί να απαιτηθεί επιπλέον αγωγή

Πιθανές επιπλοκές είναι ήπιες (μελανιές, οίδημα, λοίμωξη). Σοβαρές επιπλοκές όπως αιμορραγία ή απόφραξη του ουροποιητικού είναι σπάνιες αλλά δυνητικά απειλητικές. Σε μεγαλόσωμα ή παχύσαρκα ζώα η επέμβαση μπορεί να είναι πιο απαιτητική και να σχετίζεται με περισσότερες επιπλοκές. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί ακράτεια ούρων, η οποία ενδέχεται να χρειάζεται μακροχρόνια φαρμακευτική αντιμετώπιση.

Η πρόγνωση είναι εξαιρετική σε στείρωση ρουτίνας (ωοθηκυστερεκτομή ή ωοθηκεκτομή), ενώ είναι πιο μεταβλητή όταν η επέμβαση γίνεται για πυομήτρα ή δυστοκία.