Νόσος μεσοσπονδύλιου δίσκου

Οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι λειτουργούν ως αποσβεστήρες μεταξύ των σπονδύλων. Με την πάροδο του χρόνου, εκφυλιστικές αλλοιώσεις και μηχανικές δυνάμεις μπορεί να προκαλέσουν διόγκωση ή ρήξη τους. Η ρήξη οδηγεί σε βλάβη του νωτιαίου μυελού μέσω πίεσης και διάσεισης. Η σοβαρότητα της βλάβης εξαρτάται από:

• το είδος της δύναμης
• την έντασή της
• τη διάρκεια άσκησής της στον νωτιαίο μυελό

Ήπιες βλάβες προκαλούν αστάθεια και αδέξιο βάδισμα. Πιο σοβαρές οδηγούν σε αδυναμία ή παράλυση των άκρων. Η απώλεια αισθητικότητας στον πόνο αποτελεί ένδειξη βαριάς βλάβης και συνδέεται με επιφυλακτική έως κακή πρόγνωση, ιδιαίτερα όταν παρατείνεται χρονικά.

Οι χονδροδυστροφικές φυλές (π.χ. Dachshund, Pekinese, Beagle, Lhasa Apso) εμφανίζουν τη συντριπτική πλειονότητα των ρήξεων, με τα Dachshund να αντιπροσωπεύουν περίπου 45–70% των περιπτώσεων. Τα κλινικά σημεία εμφανίζονται συνήθως μεταξύ 3–6 ετών, ενώ ασβεστοποίηση των δίσκων μπορεί να φαίνεται ακτινολογικά ήδη από τα 2 έτη.
Οι μη χονδροδυστροφικές φυλές (π.χ. Labrador Retriever, German Shepherd) προσβάλλονται συνήθως αργότερα, μεταξύ 5–12 ετών.

Περίπου 65% των ρήξεων εντοπίζονται στη θωρακοοσφυϊκή μοίρα, ενώ έως 18% αφορούν την αυχενική μοίρα.

Ο πόνος είναι συχνά το πρώτο σύμπτωμα, ενώ η νευρολογική επιδείνωση ακολουθεί συνήθως συγκεκριμένη αλληλουχία:

• Πόνος στον αυχένα ή στη ράχη, με απροθυμία κίνησης
• Αστάθεια βάδισης και διασταύρωση των οπίσθιων άκρων
• Απώλεια εκούσιας κίνησης των οπίσθιων άκρων και δυσκολία ούρησης
• Απώλεια αίσθησης πόνου, ένδειξη σοβαρής βλάβης του νωτιαίου μυελού

Οι ρήξεις ταξινομούνται ανάλογα με το επίπεδο της σπονδυλικής στήλης:

• Αυχενικοί σπόνδυλοι C1–C5
• C6 έως Θ2
• Θ3 έως Ο3
• Ο4 έως Ι3

Η νευροεντόπιση αυτή καθοδηγεί τον χειρουργικό σχεδιασμό. Η νόσος θεωρείται επείγουσα χειρουργική κατάσταση, με την πρόγνωση να εξαρτάται από τη νευρολογική εικόνα κατά την παρουσίαση.

Ο διαγνωστικός έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει:

• Αιματολογικές και βιοχημικές εξετάσεις, ανάλυση ούρων
• Ακτινογραφίες σπονδυλικής στήλης ή θώρακα
• Μυελογραφία με σκιαγραφικό
• Αξονική τομογραφία (CT)
• Μαγνητική τομογραφία (MRI)
• Ανάλυση εγκεφαλονωτιαίου υγρού, όπου ενδείκνυται

Η επιλογή εξαρτάται από το περιστατικό και την κρίση του κτηνιάτρου.

Η συντηρητική αντιμετώπιση (αυστηρός περιορισμός, αναλγησία) εφαρμόζεται κυρίως σε ήπια και πρώιμα περιστατικά.

Στις περισσότερες περιπτώσεις μέτριας ή σοβαρής νευρολογικής βλάβης, συνιστάται χειρουργική αποσυμπίεση του νωτιαίου μυελού, με αφαίρεση οστού πάνω από τον σπονδυλικό σωλήνα και απομάκρυνση του δισκικού υλικού.

Η νοσηλεία διαρκεί συνήθως 3–7 ημέρες. Η ανάρρωση περιλαμβάνει:

• Έκφραση ουροδόχου κύστης 3–4 φορές ημερησίως, αν χρειάζεται
• Φυσικοθεραπεία
• Αυστηρό περιορισμό δραστηριότητας για τουλάχιστον 4 εβδομάδες
• Μακροπρόθεσμες αλλαγές τρόπου ζωής (έλεγχος βάρους, αποφυγή άλματος, χρήση σαμαριού)

Η πρόγνωση εξαρτάται από την παρουσία αισθητικότητας πόνου:

• Με διατηρημένη αίσθηση πόνου, έως 90% ανακτούν λειτουργία μετά από χειρουργείο.
• Με συντηρητική αγωγή, 60–80% βελτιώνονται.
• Με πλήρη απώλεια πόνου, μόνο 50–60% ανακτούν λειτουργία με χειρουργείο και <10% με συντηρητική αγωγή.

Η αποκατάσταση είναι συχνά μακρά (εβδομάδες έως μήνες). Τα παραλυμένα ζώα χρειάζονται εντατική φροντίδα για πρόληψη ουρολοιμώξεων, ερεθισμών από ούρα, κατακλίσεων και αυτοτραυματισμών λόγω παραισθησιών.