Πολύποδας

Οι ρινοφαρυγγικοί πολύποδες είναι καλοήθεις, μαλακές, φλεγμονώδεις μάζες που εντοπίζονται στη ρινική κοιλότητα, τον ρινοφάρυγγα (πάνω από τη μαλακή υπερώα), το μέσο αυτί και/ή τον έξω ακουστικό πόρο. Παρατηρούνται κυρίως σε γάτες και σπανιότερα σε σκύλους. Στους σκύλους συνήθως επεκτείνονται προς τον ακουστικό πόρο και όχι προς τον φάρυγγα.

Η αιτιολογία τους παραμένει άγνωστη. Εμφανίζονται κυρίως σε νεαρές γάτες, ενώ μπορεί να προσβληθούν περισσότερα ζώα από την ίδια γέννα. Πιθανολογείται ότι σχετίζονται με χρόνια φλεγμονή, ενδεχομένως από ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού, χωρίς όμως να έχει αποδειχθεί συγκεκριμένος λοιμογόνος παράγοντας. Αν και συχνά συνυπάρχουν βακτηριακές λοιμώξεις, η αντιβιοτική αγωγή από μόνη της δεν οδηγεί σε ίαση.

Οι περισσότεροι πολύποδες προέρχονται από τον βλεννογόνο του μέσου ωτός. Έχουν συνήθως μίσχο και μπορεί να φτάσουν τα 2 cm. Καθώς μεγαλώνουν, μπορεί να διαπεράσουν το τύμπανο προς τον έξω ακουστικό πόρο ή να επεκταθούν μέσω της ευσταχιανής σάλπιγγας προς τον ρινοφάρυγγα. Σπάνια επεκτείνονται και προς τις δύο κατευθύνσεις. Συνήθως είναι μονόπλευροι, αν και 13–24% των γατών εμφανίζουν αμφοτερόπλευρη νόσο.

Τα συμπτώματα εξαρτώνται από τη θέση του πολύποδα.

Ρινοφαρυγγικοί πολύποδες προκαλούν απόφραξη ανώτερου αναπνευστικού και δευτερογενείς λοιμώξεις, με:

• φτέρνισμα
• θορυβώδη ή δύσκολη αναπνοή
• δυσκολία στη σίτιση ή κατάποση
• ρινικές εκκρίσεις
• αλλαγή στη φωνή

Πολύποδες μέσου ή έξω ωτός προκαλούν:

• τίναγμα κεφαλής
• εκκρίσεις από το αυτί
• ξύσιμο του αυτιού
• νυσταγμό
• κλίση κεφαλής
• αστάθεια (αταξία)
• αλλοιώσεις στο μάτι της πάσχουσας πλευράς (σύνδρομο Horner)

Οι πολύποδες μπορεί να παρατηρηθούν ή να ψηλαφηθούν κάτω από τη μαλακή υπερώα. Οι μεγάλοι πολύποδες μπορεί να την ωθούν προς τα κάτω. Η ενδοσκόπηση με αναστροφή επιτρέπει άμεση επισκόπηση του ρινοφάρυγγα, ενώ η ωτοσκόπηση χρησιμοποιείται για τον έξω ακουστικό πόρο. Σε εντόπιση στο μέσο αυτί, το τύμπανο μπορεί να φαίνεται παραμορφωμένο ή αποχρωματισμένο.

Όταν η διάγνωση δεν είναι σαφής, οι ακτινογραφίες μπορεί να δείξουν αλλοιώσεις μαλακών μορίων. Συχνότερα συνιστώνται CT ή MRI, που προσφέρουν ακριβέστερη απεικόνιση της έκτασης και της προέλευσης του πολύποδα.

Η προεγχειρητική βιοψία συνήθως αποφεύγεται, ιδιαίτερα όταν υπάρχει απόφραξη αεραγωγού ή δυσκαταποσία. Η ιστολογική εξέταση μετά την αφαίρεση επιβεβαιώνει την καλοήθη φύση.

Οι πολύποδες στον ρινοφάρυγγα ή τον έξω ακουστικό πόρο μπορούν συχνά να αφαιρεθούν με ήπια και σταθερή έλξη, υπό γενική αναισθησία. Η πλήρης αφαίρεση του μίσχου μειώνει τον κίνδυνο υποτροπής.

Ωστόσο, η έλξη συχνά δεν αφαιρεί τη βάση του πολύποδα, οδηγώντας σε επανεμφάνιση. Για τον λόγο αυτό, σε πολλές περιπτώσεις πραγματοποιείται κοιλιακή οστεοτομία της τυμπανικής κοιλότητας (ventral bulla osteotomy), ώστε να αφαιρεθεί πλήρως η εστία. Συχνά απαιτείται παραπομπή σε πιστοποιημένο κτηνιατρικό χειρουργό ACVS.

Οι περισσότερες γάτες αναρρώνουν γρήγορα.

Παροδικές επιπλοκές είναι συχνές και περιλαμβάνουν:

• σύνδρομο Horner
• διαταραχές ισορροπίας
• κλίση κεφαλής

Νεύρα που ελέγχουν το μάτι διέρχονται από το μέσο αυτί και συχνά επηρεάζονται κατά τη διάρκεια της επέμβασης. Έτσι, έως 80% των γατών εμφανίζουν σύνδρομο Horner, το οποίο είναι συνήθως παροδικό και δεν επηρεάζει την όραση.

Λόγω της εγγύτητας με το έσω αυτί, μπορεί να εμφανιστούν προσωρινά αιθουσαία συμπτώματα. Η προσεκτική αφαίρεση του βλεννογόνου της τυμπανικής κοιλότητας μειώνει την πιθανότητα υποτροπής.

Φροντίδα στο Σπίτι

• Αναλγητική αγωγή μετά από ventral bulla osteotomy
• Αντιβιοτικά εφόσον υπάρχει λοίμωξη
• Κορτικοστεροειδή σε επιλεγμένες περιπτώσεις μετά από έλξη
• Κολάρο Elizabethan ή άνεσης
• Υγρή ή μαλακή τροφή κατά την επούλωση
• Άμεση επικοινωνία με κτηνίατρο αν δεν επανέλθει η όρεξη

Πρόγνωση

Η πρόγνωση είναι εξαιρετική. Ακόμη και γάτες με σύνδρομο Horner ή διαταραχές ισορροπίας συνήθως αναρρώνουν μέσα σε λίγες εβδομάδες έως έναν μήνα.
Η έλξη σε συνδυασμό με ventral bulla osteotomy έχει πολύ χαμηλό ποσοστό υποτροπής (<2–10%) σε σύγκριση με την έλξη μόνο (30–50%).